مصاحبه معاون تحقیقات کنترل و گواهی بذر مؤسسه تحقیقات با خبرگزاری ایمنا
امروزه به کارگیری روش‌های نوین در حوزه کشاورزی در کنار سایر برنامه‌های توسعه مورد توجه دولتمردان و برنامه ریزان قرار گرفته است.

چگونگی افزایش بهره‌وری در بخش کشاورزی/ جایگاه ایران کجاست؟ 

به گزارش خبرنگار ایمنا، ارتقای سطح زندگی و افزایش روز افزون جمعیت کره زمین موجب شده است تا تأمین مواد غذایی به یکی از دغدغه‌های دولت‌ها تبدیل شود، به نظر می‌رسد کشاورزی با به‌کارگیری روش‌های سنتی و کم بازده دیگر نمی‌تواند پاسخگوی تأمین مواد تغذیه این تعداد جمعیت باشد. برخی دانشمندان معتقد هستند بشر در آینده‌ای نزدیک باید به خوردن حشرات روی بیاورد، اما سوال اینجاست که آیا خوردن این دست غذاها برای افرادی که قوت غالب آنان طی قرن‌ها نوع دیگری بوده، ممکن است؟ علاوه بر این نیاز است تا روش دستیابی بشر به منابع غذایی جدید و اثری که بر انسان و محیط زیست او می‌گذارد بررسی شود.

به نظر می‌رسد در حال حاضر سرمایه گذاری و به‌کارگیری روش‌های نوین در بخش کشاورزی راه‌حلی معقولانه باشد، صمد مبصّر، معاون تحقیقات کنترل و گواهی بذر مؤسسه تحقیقات ثبت و گواهی بذر و نهال در این خصوص گفت: بذر، نهال و اندام‌های تکثیری، اساس تولید در بخش کشاورزی محسوب می‌شود؛ هزاران سال است کشاورزان از بذر برای کاشت و تولید محصول استفاده می‌کنند، اما همزمان با آغاز کشاورزی مدرن، رواج فعالیتی تحت عنوان تولید بذر، نهال و اندام‌های تکثیری استاندارد و گواهی‌ شده مطرح است.

وی خاطرنشان کرد: وجود سیستم مورد رضایت تولید کننده و مصرف کننده بذر ضروری است تا تولیدکننده بذر طبق استاندارد و شرایط کیفی وضع شده، اقدام به تولید کرده و کشاورز نیز با اطمینان خاطر این تولیدات گواهی‌ شده را مصرف کند.

مبصّر عنوان کرد: قانون ثبت ارقام گیاهی و کنترل و گواهی بذر و نهال در سال 1382 به تصویب مجلس شورای اسلامی رسید و مؤسسه‌ای به نام مؤسسه تحقیقات ثبت و گواهی بذر و نهال ایجاد شد؛ وظیفه اصلی این مؤسسه کنترل و صدور گواهی بذر و نهال و همچنین ثبت و شناسایی ارقام جدید گیاهی است.

وی با اشاره به فرآیند اخذ گواهی بذر و نهال، تاکید کرد: فرآیند تولید بذر و نهال تحت نظارت قرار می‌گیرد و چنانچه تولیدات با حداقل شاخصه‌های کیفی که به آن استانداردهای ملی گفته می‌شود، تطابق داشته باشد، گواهی صادر شده و بذرها اجازه ورود به بازار را پیدا می‌کنند.

معاون تحقیقات کنترل و گواهی بذر مؤسسه تحقیقات ثبت و گواهی بذر و نهال تاکید کرد: این گواهی به منظور اطمینان بخشی به حوزه کشاورزی طراحی شده است تا بذر یا نهال که یکی از مهم‌ترین نهاده‌های تولید است، با اطمینان بیشتری تولید و مصرف شود.

ایران در حال گذار از کشاورزی سنتی به کشاورزی مدرن است

مبصّر با بیان اینکه کشاورزی ما در حال گذار از کشاورزی سنتی به کشاورزی مدرن است، تصریح کرد: تا 10 سال پیش تقریباً ضریب مکانیزاسیون در مزارع برنج کمتر از 10 درصد بود، اما در حال حاضر 85 درصد مزارع برنج کشور با کمباین برداشت می‌شود که این به معنای مدرن شدن کشاورزی در کشور ماست.

وی ادامه داد: یکی از شاخصه‌های توسعه بخش کشاورزی، میزان مصرف بذر گواهی شده است؛ ترویج مصرف این نوع بذر به دلیل محدودیت آب در کشور ما اهمیت زیادی دارد.

معاون تحقیقات کنترل و گواهی بذر مؤسسه تحقیقات ثبت و گواهی بذر و نهال گفت: میزان تولید محصولات کشاورزی از 60 میلیون تن به بالای 125 میلیون تن رسیده است که این به معنای افزایش بهره وری است. هرچند تعداد کشاورزانی که در مقیاس خرد کار می‌کنند و به صورت سنتی تولید دارند، هنوز بالاست اما میانگین تولید بعضی محصولات کشاورزی مثل سیب زمینی و ذرت در کشور از متوسط جهانی بالاتر است و نشان از آن دارد که کشاورزی ما چندان سنتی نیست.

مبصّر بیان کرد: حتی یک هکتار مزرعه ذرت نیز در کشور وجود ندارد که با بذر اصلاح شده هیبرید کشت نشده باشد. این موضوع نشان می‌دهد که کشاورزی ما در حال گذار از یک حالت سنتی به حالت مدرن است؛ هرچند کشاورزی ما هنوز به بسیاری از شاخصه‌های مدرن کشاورزی دنیا دست پیدا نکرده است.

وی خاطرنشان کرد: فردی که قصد تولید بذر گواهی شده دارد حتماً باید مجوز تولید داشته باشد. این مجوز مشخص می‌کند یک فرد از نظر علمی و تجهیزات و امکانات، اهلیت دارد؛ به عبارتی تولید کننده بذر هم باید دانش تولید بذر را داشته باشد و هم امکانات و تجهیزات مورد نیاز را برای تولید در اختیار داشته باشد.

 

ایران در حال گذار از کشاورزی سنتی به کشاورزی مدرن است

مبصّر با بیان اینکه کشاورزی ما در حال گذار از کشاورزی سنتی به کشاورزی مدرن است، تصریح کرد: تا 10 سال پیش تقریباً ضریب مکانیزاسیون در مزارع برنج کمتر از 10 درصد بود، اما در حال حاضر 85 درصد مزارع برنج کشور با کمباین برداشت می‌شود که این به معنای مدرن شدن کشاورزی در کشور ماست.

وی ادامه داد: یکی از شاخصه‌های توسعه بخش کشاورزی، میزان مصرف بذر گواهی شده است؛ ترویج مصرف این نوع بذر به دلیل محدودیت آب در کشور ما اهمیت زیادی دارد.

معاون تحقیقات کنترل و گواهی بذر مؤسسه تحقیقات ثبت و گواهی بذر و نهال گفت: میزان تولید محصولات کشاورزی از 60 میلیون تن به بالای 125 میلیون تن رسیده است که این به معنای افزایش بهره وری است. هرچند تعداد کشاورزانی که در مقیاس خرد کار می‌کنند و به صورت سنتی تولید دارند، هنوز بالاست اما میانگین تولید بعضی محصولات کشاورزی مثل سیب زمینی و ذرت در کشور از متوسط جهانی بالاتر است و نشان از آن دارد که کشاورزی ما چندان سنتی نیست.

مبصّر بیان کرد: حتی یک هکتار مزرعه ذرت نیز در کشور وجود ندارد که با بذر اصلاح شده هیبرید کشت نشده باشد. این موضوع نشان می‌دهد که کشاورزی ما در حال گذار از یک حالت سنتی به حالت مدرن است؛ هرچند کشاورزی ما هنوز به بسیاری از شاخصه‌های مدرن کشاورزی دنیا دست پیدا نکرده است.

وی خاطرنشان کرد: فردی که قصد تولید بذر گواهی شده دارد حتماً باید مجوز تولید داشته باشد. این مجوز مشخص می‌کند یک فرد از نظر علمی و تجهیزات و امکانات، اهلیت دارد؛ به عبارتی تولید کننده بذر هم باید دانش تولید بذر را داشته باشد و هم امکانات و تجهیزات مورد نیاز را برای تولید در اختیار داشته باشد.

 

لزوم توجه به بحث تناوب و ایزولاسیون مکانی

معاون تحقیقات کنترل و گواهی بذر مؤسسه تحقیقات ثبت و گواهی بذر و نهال افزود: فرد پس از اخذ گواهی می‌تواند در اراضی معرفی شده اقدام به تولید بذر کند؛ البته شرایط مزرعه تولید بذر باید بررسی شود. به طور مثال بحث تناوب یعنی عدم کشت و ایزولاسیون مکانی باید مورد توجه قرار گیرد.

مبصّر تصریح کرد: بعضی محصولات به منظور اجتناب از شیوع بیماری‌های مشترک و اختلاط ژنتیکی نباید طی سال‌های متمادی در یک زمین کشت شود. علاوه بر این ایزولاسیون مزارع نیز اهمیت زیادی دارد، زیرا بسیاری از گیاهان دگر گشن بوده و گردافشانی آن‌ها به صورت آزاد انجام می‌شود؛ بنابراین در صورت نبود ایزولاسیون کافی، ممکن است ورود گرده‌های گیاهان دیگر به مزرعه، باعث اختلال ژنتیکی در تولید بذر شود.

وی با بیان اینکه در مزارع تولید بذر از بذرهای پایه‌ای که هویت و اصالت آن‌ها مشخص است، استفاده می‌شود، افزود: ناظران فنی و کارشناسان مؤسسه از این مزارع بازدید می‌کنند. هدف از بازدید تبیین اصالت مزرعه، خلوص ژنتیکی و شناسایی آفات، بیماری‌ها و علف‌های هرزی است که ممکن است در مزرعه موجب کاهش کیفیت بذر تولیدی شوند.

چگونگی اصلاح و بهبود بذر

معاون تحقیقات کنترل و گواهی بذر مؤسسه تحقیقات ثبت و گواهی بذر و نهال گفت: بذر تولیدی با تأیید در مزرعه اجازه برداشت پیدا می‌کند و به واحدهای فرآوری بذر منتقل می‌شود. بعضی بذرها مانند ذرت نیاز به خشک کردن دارند و بعضی دیگر مثل بذر غلات و کلزا در مزرعه خشک می‌شوند و نیاز به خشک کردن مصنوعی در شرایط اقلیمی ایران ندارد.

مبصّر با اشاره به فرآیند بوجاری بذر، اظهار کرد: بوجاری به معنای جداسازی بذر خام برداشت شده از ناخالصی‌هاست؛ ناخالصی‌ها یا مثل خاک کلش غیر زنده بوده و یا مثل بذر علف‌های هرز زنده هستند. بوجاری فرایندی چند مرحله‌ای است که در آن تا حد امکان بذرهای خالص، جداسازی شده و پس از ضدعفونی بسته بندی می‌شود.

وی با بیان اینکه از این بسته‌های بذر در قالب پارت‌های مشخص نمونه برداری می‌شود، تاکید کرد: طی فرآیند نمونه برداری، نمونه مرکب کوچکی از بذرها اخذ شده و به آزمایشگاه‌های استانی و ستادی منتقل می‌شود، سپس سه آزمایش اصلی و یک آزمایش تکمیلی بر روی بذرها انجام می‌شود.

معاون تحقیقات کنترل و گواهی بذر مؤسسه تحقیقات ثبت و گواهی بذر و نهال افزود: آزمون خلوص فیزیکی، شمارش سایر بذور و قوه نامیه، آزمون‌های اصلی است و در صورت نیاز آزمون رطوبت و سلامت بذر از جمله آزمایش‌هایی است که باید روی بذرها انجام شود؛ چنانچه شرایط نمونه بذر با استانداردهای ملی تطابق داشته باشد، برای بذرها گواهی صادر می‌شود.

مبصّر با بیان اینکه دو گونه اصلاح بر روی بذرها انجام می‌شود، اظهار کرد: اصلاح ژنتیکی توسط به نژاد گران انجام می‌شود. طی این فرآیند گیاهان جدید یا همان ارقام به گونه‌ای آماده می‌شوند که هم دارای ظرفیت تولید بالا باشد و هم تاب تحمل در مقابل تنش‌های زنده و غیر زنده را داشته باشند.

وی ادامه داد: این بخشی از اصلاح بذر است که در مؤسسه تحقیقاتی به نژادی مثل مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، مؤسسه تحقیقات کشاورزی دیم کشور، مؤسسه تحقیقات برنج و حتی مؤسسات بخش خصوصی انجام می‌شود.

معاون تحقیقات کنترل و گواهی بذر مؤسسه تحقیقات ثبت و گواهی بذر و نهال خاطر نشان کرد: نوع دیگر بهبود بذر، غنی‌سازی بذر است؛ هرچقدر بذرهای تولیدی ناخالصی کمتر و قوه نامیه بالاتری داشته باشند و با مواد ضدعفونی یا مواد غذایی، غنی‌سازی شوند، بهره‌وری تولید در اراضی کشاورزها بالا می‌رود.

مبصّر تاکید کرد: اگرچه امنیت بذر و امنیت غذایی در یک راستا عمل می‌کنند، اما با یکدیگر متفاوت هستند. امنیت غذایی به معنای تأمین غذای با کیفیت هم از جنبه تأمین انرژی و هم از جنبه تأمین ریز مغذی‌ها و پروتئین‌های مورد نیاز برای آحاد جامعه است، اما امنیت بذر به معنای تأمین بذر ارقام مورد درخواست کشاورزان در زمان مناسب به میزان کافی و قیمت معقول است.

وی عنوان کرد: ما سعی داریم بذر مورد نیاز کشاورزان را عمدتاً از تولیدات با کیفیت داخل تأمین کنیم و کسری‌های بذر را نیز از منابع مطمئن خارج از کشور در دسترس مصرف کننده قرار دهیم تا مجموعه این بذرهای با کیفیت بتواند با عرضه تولیدات با کیفیت، امنیت غذایی کشور را ارتقا دهند.

 https://www.imna.ir/news/434024/%DA%86%DA%AF%D9%88%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D8%A7%D9%81%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D8%A8%D9%87%D8%B1%D9%87-%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%DA%A9%D8%B4%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%B2%DB%8C-%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D8%AC%D8%A7%D8%B3%D8%AA
تاریخ:
1399/05/01
تعداد بازدید:
120
منبع:
ایمنا
امتیازدهی
میانگین امتیازها:0 تعداد کل امتیازها:0
مشاهده نظرات (تعداد نظرات 0)

ارسال نظرات
نام
آدرس پست الکترونیکی شما
شماره تلفن
توضیحات
 
تغییر کد امنیتی
کد امنیت
کلیه حقوق محتوای این سایت متعلق به مؤسسه تحقیقات ثبت و گواهی بذر و نهال می باشد.
Powered by DorsaPortal