« راحله شهبازی» روز یکشنبه در گفت و گو با ایرنا افزود: یکی از شاخص‌ترین حوزه‌های نظارتی این موسسه، ارزیابی سلامت بذر سیب‌زمینی است که سالانه خطر بازچرخانی و انتقال عوامل بیمارگر و آفات به نسل‌های بعدی را به حداقل می‌رساند.

وی بیان کرد: بر اساس آمارهای ثبت‌شده، آزمایشگاه ملی سلامت بذر ونها ل کشور سالانه به‌طور میانگین بالغ بر یک هزار و ۴۰۰ نمونه بذر سیب‌زمینی (معادل حدود ۱۴۰ هزار زیرنمونه) را پذیرش می‌کند.

مسوول آزمایشگاه ملی سلامت بذر و نهال کشور گفت: سنجش سلامت این حجم از نمونه‌ها، مستلزم انجام سالانه بیش از ۸۵۰ هزار آزمون علائم‌شناسی و ۳۰۰ هزار آزمون تخصصی سرولوژیکی است؛ آماری که بیانگر حساسیت و دقت بالا در فرایند صدور گواهی سلامت برای یکی از اساسی‌ترین محصولات غذایی کشور است.

تضمین سلامت سه میلیون اصله نهال گواهی شده برای باغبانی پایدار
شهبازی یاد آورشد: در حوزه باغبانی نیز با توجه به اینکه سالانه بیش از ۳۰ میلیون اصله نهال میوه جهت کاشت، اصلاح و نوسازی باغات در سراسر کشور غرس می‌شود، پایش دقیق سلامت مواد تکثیری به ضرورتی اجتناب‌ناپذیر بدل شده است.

وی گفت: در همین راستا، از سال ۱۳۹۳ و با شناسایی و واگذاری ارقام و پایه‌های عاری از ویروس، گام‌های بنیادینی در راه‌اندازی باغ‌های مادری و توسعه نهال‌های گواهی‌شده برداشته شد به‌گونه‌ای که سالانه بیش از ۵۰۰ نمونه عامل بیمارگر از محصولات مختلف باغی تولیدکنندگان نهال، جهت بررسی‌های تکمیلی و دریافت تاییدیه به این آزمایشگاه ارسال می‌شود.

شهبازی تاکید کرد: این مجموعه علاوه بر خدمات اجرایی، در حوزه پژوهش و خودکفایی فناورانه نیز دستاوردهای قابل توجهی داشته است؛ از سال ۱۳۸۹ بهینه‌سازی روش‌های ردیابی ویروس‌های بومی با تکیه بر تنوع ژنتیکی منطقه‌ای آغاز شد تا زمان و هزینه تشخیص تا حد محسوسی کاهش یابد.

مسوول آزمایشگاه ملی سلامت بذر و نهال کشور یادآور شد: همچنین با توجه به هزینه‌های ارزی سنگین در واردات مواد بیولوژیکی تشخیصی، پژوهشگران آزمایشگاه موفق شدند از طریق فناوری DNA نوترکیب، آنتی‌بادی‌های اختصاصی تشخیص ویروس‌های مهم مندرج در استاندارد ملی سلامت بذر سیب‌زمینی را تولید کنند.

وی گفت: این پروژه از سال ۱۳۹۸ وارد چرخه مصرف عملیاتی شد و اکنون فرایند گواهی سلامت غده‌های بذری با بهره‌گیری از شواهد و آنتی‌بادی‌های ساخت داخل انجام می‌گیرد که نمونه‌ای ملموس از کاهش وابستگی به خارج از کشور است.

مشارکت در برنامه ریزی استانداردها و ارتباط با دانشگاه
مسوول آزمایشگاه ملی سلامت بذر و نهال کشو افزود: فعالیت‌های آزمایشگاه مرجع ملی تنها به محیط آزمایشگاه محدود نبوده و این موسسه با تکیه بر داده‌های میدانی نهالستان‌ها و باغات، نقشی محوری در تدوین و به‌روزرسانی استانداردهای ملی سلامت مواد تکثیری دارد. همچنین همکاری‌های علمی و پژوهشی مستمر با مراکز دانشگاهی و تربیت دانشجویان تحصیلات تکمیلی، زنجیره دانش تا اجرا را در این مجموعه تثبیت کرده است.

شهبازی تاکید کرد: کارشناسان معتقدند تقویت ساختار آزمایشگاه‌های مرجع، افزایش حساسیت آزمون‌ها و ترویج فرهنگ استفاده از نهال و بذر استاندارد، نه تنها حفاظت از سرمایه‌گذاری‌های سنگین باغداران و زارعان را تضمین می‌کند، بلکه متضمن پایداری اکوسیستم کشاورزی و تقویت تاب‌آوری امنیت غذایی کشور خواهد بود.

آزمایشگاه مرجع ملی سلامت نهال و مواد تکثیری در مؤسسه تحقیقات ثبت و گواهی بذر و نهال با بهره‌گیری از فناوری‌های نوین و اجرای سالانه صدها هزار آزمون تخصصی، به عنوان ستون فقرات نظام گواهی و پایش سلامت بخش کشاورزی، نقشی راهبردی در کاهش شیوع بیماری‌های گیاهی و ارتقای امنیت غذایی کشور ایفا می‌کند.

این آزمایشگاه با تمرکز بر ردیابی انواع عوامل بیمارگر گیاهی از جمله ویروس‌ها، ویروئیدها و فیتوپلاسماها در بذور، غده‌ها، نهال‌ها، ریزوم‌ها و پایه‌های رویشی، سلامت زنجیره اولیه تولیدات کشاورزی را بر اساس دقیق‌ترین الزامات و استانداردهای ملی مورد سنجش و تایید قرار می‌دهد.