تولید نهال گواهی‌شده فرآیندی است که با هدف حفظ اصالت، سلامت و کیفیت نهال و مواد تکثیری مورد استفاده در تولید آن انجام می‌شود. در این فرآیند، مراحل مختلف تولید از منابع اولیه و باغات مادری تا احداث و فعالیت نهالستان، تولید نهال و عرضه محصول نهایی تحت کنترل و نظارت قرار می‌گیرد.

مؤسسه تحقیقات ثبت و گواهی بذر و نهال در چارچوب ضوابط و دستورالعمل‌های مربوط، فرآیند کنترل و گواهی نهال را با هدف اطمینان از رعایت الزامات فنی و فراهم‌کردن امکان شناسایی و ردیابی نهال‌های تولیدی اجرا می‌کند.

مهم‌ترین محورهای این فرآیند عبارت‌اند از:

• نظارت بر ایجاد و نگهداری هسته‌های اولیه؛
• کنترل و نظارت بر باغات مادری؛
• شناسایی مناطق مستعد؛
• ارزیابی متقاضیان و صدور مجوز؛
• کنترل تهیه و تأمین مواد تکثیری؛
• مکان‌یابی و احداث نهالستان؛
• کنترل و نظارت بر مراحل تولید نهال؛
• صدور گواهی و شناسه نهال؛
• کنترل عرضه و فروش نهال گواهی‌شده.

این فرآیند با هدف ایجاد زنجیره‌ای قابل کنترل از منابع اولیه تا نهال نهایی و کمک به تأمین نهال سالم، اصیل و دارای مشخصات قابل ردیابی انجام می‌شود.